วิธีการปฏิบัติ

          โครงการนี้ได้เริ่มมาตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ. 2550 ต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน โดยเทศบาลนครอุดรธานี ได้ร่วมกับคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มาเป็นที่ปรึกษาทางวิชาการ มีขั้นตอน/วิธีการดำเนินงาน ดังต่อไปนี้

  1. ศึกษา สำรวจพื้นที่ห้วยหมากแข้งในภาพรวม เพื่อทราบข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เช่น แนวเขตพื้นที่ การใช้ที่ดิน ลักษณะกายภาพ สภาพการใช้ประโยชน์ เพื่อนำมากำหนดแนวทางการพัฒนาให้เหมาะสมต่อการใช้ประโยชน์ สอดคล้องกับวิถีชีวิตประชาชนริมฝั่งลำห้วยหมากเเข้ง
  2. ออกแบบปรับปรุงรางระบายน้ำเพื่อป้องกันน้ำท่วม และระบบการปรับปรุงคุณภาพน้ำห้วยหมากแข้ง โดยวิธีการบำบัดน้ำในลำห้วยด้วยวิธีธรรมชาติ ให้มีลักษณะเป็นสวนน้ำที่มีพืชพันธุ์สวยงาม ทั้งนี้จะต้องคำนึงถึงขีดความสามารถการระบายน้ำ เพื่อป้องกันน้ำท่วมในฤดูน้ำหลากประกอบการออกแบบด้วย
  3. ออกแบบภูมิทัศน์ และภูมิสถาปัตยกรรม ให้สอดคล้องกับพื้นที่ริมฝั่งลำห้วยในพื้นที่โครงการ
  4. ดำเนินการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน แล้วปรับปรุงแก้ไขแบบแปลนตามความต้องการของประชาชน และให้ประชาชนมีส่วนร่วมดูแล บำรุงรักษา

           หลังจากผ่านไปเกือบ 7 ปี วันนี้ลำห้วยหมากแข้งเปลี่ยนโฉมหน้าไปอย่างสิ้นเชิง จากคลองเน่าเสีย ที่รกรุงรัง กลับมีชีวิตขึ้นมาจากการใช้พืชน้ำหลากหลายชนิดมาช่วยกรองน้ำเสียตามธรรมชาติ ซึ่งเทศบาลฯ มีการเก็บตัวอย่างน้ำก่อนและหลังเข้าสู่ระบบมาตรวจวัดอย่างสม่ำเสมอ พบว่า คุณภาพน้ำหลังผ่านระบบนี้มีค่าออกซิเจนที่ละลายในน้ำ (Dissolved Oxygen) และค่าความสกปรกของสารอินทรีย์ (BOD) อยู่ในระดับมาตรฐาน ประชาชนได้สวนสาธารณะริมคลองมาเป็นสถานที่พักผ่อน ป้อนข้าว ป้อนน้ำลูกหลานยามเย็นได้อย่างสุขสบาย บ้านที่เคยปิดประตูหนีคลองน้ำเน่า ก็เปิดออกให้เห็นสวนสวยหลังบ้าน ลำห้วยแห่งนี้จึงกลายเป็นคลองสวย น้ำใส ช่วยบรรเทาปัญหาน้ำท่วมให้แก่เมือง และยังเป็นแหล่งเรียนรู้ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นๆ ทั้งในและต่างประเทศ ให้ได้เข้ามาพิสูจน์ว่าธรรมชาตินี่แหละ ที่ช่วยธรรมชาติได้ดีที่สุด

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ

          เกิดจากการมีระบบการจัดการน้ำเสียที่ดี มีการดูแลเอาใจใส่อย่างสม่ำเสมอ เพราะพืชน้ำที่ปลูกเป็นบึงประดิษฐ์เลียนแบบธรรมชาตินั้น ต้องการการตัดสาง ให้เติบโตสวยงาม มีประสิทธิภาพในการดูดซับและบำบัดน้ำเสีย เหมือนสภาพเดิมในอดีต ซึ่งคนที่อยู่โดยรอบลำห้วยแห่งนี้มีบทบาทอย่างมากในการช่วยเหลือเทศบาลฯ ในการดูแลรักษา 

ผลสัมฤทธิ์ของการดำเนินกิจกรรม

  • ชุมชนมีระบบการจัดการน้ำเสียที่ดี 
  • ประชาชนได้สวนสาธารณะริมคลองมาเป็นสถานที่พักผ่อน ป้อนข้าว ป้อนน้ำลูกหลานยามเย็นได้อย่างสุขสบาย 
  • ช่วยบรรเทาปัญหาน้ำท่วมให้แก่เมือง
  • เป็นแหล่งเรียนรู้ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นๆ ทั้งในและต่างประเทศ 

ปีที่จัดกิจกรรม

2558

ข้อมูลกิจกรรม

ลำห้วยหมากแข้ง เป็นแหล่งน้ำธรรมชาติที่ไหลผ่านใจกลางเมืองอุดรธานีมาแต่อดีต ที่ผ่านมาได้ประสบปัญหาความเสื่อมโทรมเป็นอย่างมาก เนื่องจากบริเวณริมคลองมีบ้านเรือนและชุมชนของผู้มีรายได้น้อยอาศัยอยู่อย่างหนาแน่น ทำให้สูญเสียความสวยงามของทัศนียภาพของริมฝั่งลำน้ำ ประกอบกับ ลำห้วยแห่งนี้ได้กลายเป็นที่รองรับน้ำเสียและของเสียจากแหล่งกำเนิดต่างๆ เช่น บ้านเรือน ตลาดสด และอาคารสถานประกอบการ โรงงานอุตสาหกรรมต่างๆ ที่ทิ้งลงมาโดยไม่ได้รับการบำบัด– จึงทำให้ไม่สามารถที่จะนำน้ำในลำห้วยไปใช้เพื่อประโยชน์อื่นใดได้เลย ลำห้วยบางช่วง เมื่อถึงฤดูฝนก็ไม่สามารถระบายน้ำได้ทัน จึงเกิดปัญหาน้ำท่วมในพื้นที่ ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ชุมชน และบ้านเรือนที่อยู่ในบริเวณคลองอีกด้วย เทศบาลนครอุดรธานี ได้เล็งเห็นปัญหาความเสื่อมโทรมของสภาพแวดล้อมบริเวณห้วยหมากแข้ง รวมถึงปัญหามลพิษทางน้ำที่มีแนวโน้มที่จะเกิดวิกฤตขึ้นในอนาคต ทั้งยังน้ำเสีย ยังเป็นแหล่งการปลดปล่อยมีเธน ทำโลกให้ร้อนมากขึ้น จึงได้จัดทำโครงการบำบัดน้ำเสียด้วยวิธีธรรมชาติ โดยใช้บึงประดิษฐ์ ขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อฟื้นฟูคุณภาพน้ำในลำห้วยหมากแข้งให้เป็นไปตามมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อม โดยยึดหลักการธรรมชาติบำบัดตาม

รูปภาพกิจกรรม